
Damar Yumağı (vasküler
malformasyon)
Vücudumuzda atardamarlar (arterler) kanı uç organlara taşırken, toplardamarlar (venler) ve
lenfatik sistem kanı kalbe geri döndürmektedir. Bu damarların arasındaki anormal baÄŸlantılar veya doÄŸuÅŸtan var olan toplardamar ve lenfatik yumaklara genel olarak vasküler malformasyon denilir. Bunlar yüksek ve düÅŸük akımlı olarak sınıflandırılır.
Yüksek Akımlı Vasküler Malformasyon Arteriovenöz Malformasyon (AVM)
Arterler ve venlerin anormal bir şekilde birleşerek oluşturduğu damar yumağıdır. Normalde
atardamarlarla uç noktalara kadar gitmesi gerekirken bu anormal baÄŸlantılarla kalbe geri döndüÄŸünden uç organ beslenmesi bozulabilir, kanama, aÄŸrı, ÅŸiÅŸlik ve organ fonksiyon bozuklukları ortaya çıkabilir.AVM çok yüksek akım hızına sahip olduÄŸundan yüzeyel yerleÅŸimli olanlarda titreÅŸim ya da nabız atımı hissedilir. AVM’nin olduÄŸu alan yüksek kan akımına baÄŸlı sıcaktır.
Arteriovenöz Malformasyon Belirtileri:
Belirtiler lezyon yerleÅŸim yeri ezyonun büyüklüÄŸü ve kanama olup olmadığına göre deÄŸiÅŸmektedir
bu nedenle çok farklı belirtilerle karşımıza çıkar. Bazen yaÅŸam kalitesini bozan aÄŸrı yapar.
Bu tür damar malformasyonlarında kanama en önemli sorunlardan birisidir. Malformasyon özellikle beyinde yerleÅŸimliyse beyin kanaması yapar ve ölümle sonuçlanabilir. ÅžiÅŸlik ve organ fonksiyon ve ÅŸekil bozukluklar, çevre organlara baskı , sinirlere baskı yapabilir ve bunun sonucunda çok farklı belirtilerle karşımıza çıkabilir
Arteriovenöz Malformasyon Tedavisi
Günümüzde arteriovenöz malformasyon tedavisi anjiyo ile embolizasyondur. Anjiyo tedavisinde
amaç atardamar ile toplardamar arasındaki anormal damar dokusunun tamamen kapatılması
yani embolizasyondur. Bu bazen bir tek anjiyo ile mümkün olur bazen birden fazla seans
gerekebilir.
AVM Embolizasyon Tedavisinin riskleri
Anjiyo tedavisinde iki tür risk olur.
-
Her anjiyo iÅŸleminde görülebilen yani
anjiyoya ait risklerdir. Embolizasyon iÅŸlemine baÄŸlı ortaya çıkabilecek riskler. En önemli risk normal
damarların kapatılmasıdır. Doktorunuz size riskleri detaylı olarak anlatacaktır. Beyin dışındaki AVM’lerin tamamı anjiyo ile tamamen tedavi edilebilir
-
DüÅŸük akımlı vasküler malformasyonlar
Venöz malformasyon: doÄŸuÅŸtan beri var olan toplardamar yumağıdır. Yüzeysel yerleÅŸenlerde renk deÄŸiÅŸikliÄŸi ve ÅŸiÅŸlik olduÄŸundan bebeklikte fark edilir. Derin yerleÅŸimli olanlarda her hangi bulgu olmayabilir ve yıllar sonra 20-30’lu yaÅŸlarda fark edilir. Bu anormal damarlar çocuÄŸun boyu ile orantılı olarak büyür. KendiliÄŸinden küçülmesi mümkün deÄŸildir. YavaÅŸ akımlı lezyonlar olduÄŸundan pıhtılaÅŸma ve buna baÄŸlı aÄŸrı, sertlik olabilir. Eklem bölgelerini tuttuÄŸunda büyümeyi bozabilir.
Venöz Malformasyon Tanısı Nasıl Konur
-
Dıştan deriden gözle görülebiliyorsa sadece görünümü ile tanı konabilir.
-
Tanıda renkli Doppler ultrason i̇ lk ve temel yöntemdir. Doppler ultrason yetersiz kalır ise veyadamar eklem iliÅŸkilerini görmek ve tedaviyi planlamak için MR gerekebilir.
Venöz malformasyon nasıl tedavi edilir
Hastalığın ne yazık ki ilaçlarla tedavisi yoktur. EÄŸer çok hafifse tedavi gerekmeyebilir. Ancak çoÄŸunlukla aÄŸrı ve görünümleri nedeniyle tedavi gerektirir. Baskılı bandaj, aÄŸrı giderici ilaçlar gibi destek tedavileri
kullanılabilir.
​
-
İğne ile yapılan tedavi (ablasyon ya da skleroterapi) venöz malformasyonlarınhemen tümünde kullanılabilen etkili bir tedavidir.
-
İğne tedavisi genellikle birden fazla seans gerektirir.
-
DiÄŸer tedavi yöntemi ameliyattır.
-
Bazen kombine (skleroterapi ve ameliyat) tedavi gerekebilir.
-
Hangi tedavinin daha iyi olacağı malformasyonun tipine, hastada oluÅŸturduÄŸusorunlara, hasta yaşına vs göre karar verilir.
-
Malformasyonun tümünün çıkarılma ÅŸansı varsa ameliyat çok etkilidir. Ancaklezyon tamamen çıkarılamazsa zamanla büyüyerek tekrarlar.
-
Skleroterapi daha kolay bir tedavidir. Bu tedavi ultrason eÅŸliÄŸinde anjiyografiodasında yapılır. iÄŸne ile girimler yapılarak toplardamarın baÄŸlantıları görüldüktensonra ilaç verilmesi ÅŸeklinde yapılır. Burdaki amacımız normal damarlarıkoruyarak anormal damar yapılarının yok edilerek aÄŸrının giderilmesi ve görüntünün düzeltilmesidir.
-
İşlemin bir anjiyografi odasında yapılsa da bir anjiyo işlemi değildir. Daha basit bir işlemdir.
-
Damar yapılarının yoÄŸunluÄŸuna göre iÅŸlem 15 ile 30 dakika kadar sürer.
-
Hastalar iÅŸlemden hemen sonra evine gönderilebilir. Hastanede kalma gerekmez.
-
İğne girimleri sırasında aÄŸrı olmaması ve hastaların iÅŸleme ait korku ve heyecanlarının giderilmesi için kol damarından aÄŸrı kesici ve sakinleÅŸtirici ilaçlar verilir. iÅŸlem çok konforluve aÄŸrısız olarak yapılır.
-
İşlemden sonraki günlerde tedavi edlen damarlarda sertleÅŸme ve aÄŸrı olabilir. Bu aÄŸrı bir kaç gün sürebilir. Bazı hastalarda ise hiç aÄŸrı olmaz.
-
İşlemin iyileÅŸtirici etkisini görmek 2 ya da 3 ay sürebilir.• Tek seans ile hastalığı tamamen yok etmek genellikle mümkün deÄŸildir Birden çok tedavi seansı gerekebilir. kaç seans gerekeceÄŸi damar yapılarının yoÄŸunluÄŸu ve büyüklüÄŸü ile ilgilidir.
-
Tekrarlayan lezyonlarda tekrar skleroterapi uygulanabilir.
Lenfatik Malformasyon
YavaÅŸ akımlı damar bozukluÄŸu grubundadır. lenfatik damarların anomalisidir. Bu bölgenin lenfatik akımı bozulmuÅŸtur.
Lenfatik Malformasyon Nasıl Teşhis Edilir?
Lenfatik malformasyonlar sıklıkla boyunda olmak üzere genellikle vücutta ÅŸiÅŸlikle karşımıza gelir. Lezyonlar aÄŸrısızdır, komprese edilemezler, deri bütünlüÄŸü korunmuÅŸ olup renk deÄŸiÅŸikliÄŸi yoktur, ısı deÄŸiÅŸikliÄŸi yoktur, üzerinde nabız alınmaz.
Doppler ultrasonografi genellikle tanı koydurucu olmakla birlikte lezyon yaygınlığını ve yumuÅŸak dokularla iliÅŸkisini ortaya koyabilmek açısından ve tedavi planlaması için öncelikli tanı yöntemi manyetik rezonans görüntülemedir (MRG).
Lenfatik Malformasyon Nasıl Tedavi Edilir?
​
GiriÅŸimsel radyologların yaptığı tedaviler lenfatik malformasyonları tedavisi malformasyonun mikrokistik ya da makrokistik olmasına göre de farklılık gösterir.
Makrokistik lenfatik malformasyonlarda skleroterapi öncelikli tedavidir.
Skleroterapi Nasıl Yapılır
Makrokistik lenfatik malformasyonda kist ultrasonografi ile saptandıktan sonra kist içerisine kalın bir iÄŸne ile girilerir ve kist içeriÄŸi boÅŸaltılır. Sonra Skopi altında kontrast madde verilerek kistin damarlarla iliÅŸkisi deÄŸerlendirildirilir. Güvenli olduÄŸu görüldükten sonra kist içine sklerozan ilaç enjekte edilir.
Lezyonun boyutu ile iÅŸlem sırasında kullanılan ilaç dozuna baÄŸlı olarak skleroterapi tek seans ya da bir kaç seans uygulanabilir.
​
Mikrokistik lenfatik malformasyonlarda öncelikl ablasyon tedavisi tercih edilir.
Radyofrekans, lazer, mikrodalga yada kriyoablasyon uygulanabilir.
Lenfatik malformasyonlar giriÅŸimsel yöntemler dışında cerrahi yöntemlerle de tedavi edilebilir.